1. Tổng quan Thông tư 152/2025/TT-BTC
Thông tư 152/2025/TT-BTC do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành ngày 31/12/2025, hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Thông tư thay thế hoàn toàn Thông tư 88/2021/TT-BTC về chế độ kế toán hộ kinh doanh.
Điểm khác biệt so với TT 88/2021 cũ
| Nội dung | TT 88/2021 (cũ) | TT 152/2025 (mới) |
|---|---|---|
| Ngưỡng phân nhóm | Theo thuế khoán hoặc kê khai | Theo doanh thu 500tr / 3 tỷ (đồng bộ NĐ 68/2026) |
| Số mẫu sổ | Ít mẫu, quy định rời rạc | 7 mẫu sổ rõ ràng S1a, S2a, S2b, S2c, S2d, S2e, S3a |
| Lưu trữ điện tử | Chưa quy định rõ | Cho phép lưu điện tử — không bắt buộc bản giấy |
| Kết nối HĐĐT | Chưa có | Tích hợp với HĐĐT — CQT hỗ trợ tính thuế tự động |
| Ai làm kế toán | Không quy định rõ | 3 lựa chọn: tự làm / người thân / thuê dịch vụ |
| Lưu trữ tối thiểu | Chưa quy định | 5 năm |
2. Phân loại 4 nhóm HKD — sổ kế toán tương ứng
Thông tư 152/2025 chia hộ kinh doanh thành 4 nhóm theo mức doanh thu và phương pháp nộp thuế TNCN. Xác định đúng nhóm là bước đầu tiên để dùng đúng sổ:
3. Hướng dẫn chi tiết 7 mẫu sổ kế toán
Sổ S1a-HKD — Sổ doanh thu (Nhóm 1)
Mục đích: Ghi nhận toàn bộ doanh thu phát sinh để theo dõi và xác định có vượt ngưỡng 500 triệu không
Cách ghi: Rất đơn giản — 3 cột: Ngày tháng | Diễn giải nội dung | Số tiền
Lưu ý: Ghi theo từng giao dịch phát sinh hoặc tổng hợp theo kỳ (ngày/tuần/tháng) đều được
Chứng từ kèm theo: Hóa đơn bán hàng (nếu có), chứng từ ghi nhận doanh thu khác
Sổ S2a-HKD — Sổ doanh thu (Nhóm 2 — PP1: % doanh thu)
Mục đích: Theo dõi doanh thu theo từng nhóm ngành nghề có cùng tỷ lệ % GTGT, làm cơ sở kê khai thuế
Cách ghi: Tách riêng doanh thu theo ngành nghề — cột C ghi diễn giải theo từng ngành có cùng tỷ lệ %
Quan trọng: Nếu kinh doanh đa ngành phải mở nhiều sổ S2a cho từng nhóm tỷ lệ % GTGT khác nhau
Cơ sở tính thuế: GTGT = DT ngành × tỷ lệ GTGT. TNCN = DT ngành × tỷ lệ TNCN
Sổ S2b-HKD — Sổ doanh thu (Nhóm 3 — PP2: Thu nhập)
Mục đích: Theo dõi doanh thu theo ngành để xác định nghĩa vụ thuế GTGT
Cách ghi: Tương tự S2a nhưng bổ sung cột xác định doanh thu chịu TNCN theo mức thuế suất
Bắt buộc dùng kèm: Phải có S2c, S2d, S2e để ghi đầy đủ chi phí và tính thu nhập chịu thuế
Sổ S2c-HKD — Sổ chi tiết doanh thu, chi phí
Cách ghi: Ghi nhận tổng doanh thu VÀ toàn bộ chi phí hợp lý:
• Chi phí nguyên vật liệu, hàng hóa
• Chi phí nhân công, lương nhân viên
• Chi phí khấu hao tài sản cố định
• Chi phí dịch vụ mua ngoài (thuê mặt bằng, điện, nước...)
Thu nhập tính thuế = Doanh thu - Tổng chi phí hợp lệ
Lưu ý: Chỉ ghi chi phí có hóa đơn, chứng từ hợp lệ. Lương chủ hộ KHÔNG được trừ.
Sổ S2d-HKD — Sổ chi tiết vật liệu, hàng hóa
Mục đích: Quản lý nhập – xuất – tồn kho hàng hóa, nguyên vật liệu, dụng cụ
Cách ghi: Ghi theo từng loại hàng — mỗi lần nhập/xuất ghi một dòng với số lượng và đơn giá
Liên kết: Số liệu xuất kho là căn cứ để ghi chi phí hàng hóa vào S2c
Sổ S2e-HKD — Sổ chi tiết tiền
Mục đích: Theo dõi dòng tiền thu – chi bằng tiền mặt và tiền gửi ngân hàng
Cách ghi: Ghi theo thời gian — mỗi giao dịch tiền mặt hoặc chuyển khoản là một dòng
Tại sao cần thiết: Cơ quan thuế đối chiếu dữ liệu ngân hàng với sổ S2e — phải khớp nhau
Sổ S3a-HKD — Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế khác
Áp dụng cho: Thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường, thuế xuất nhập khẩu, thuế sử dụng đất...
Ví dụ: Cơ sở khai thác cát, đá, khoáng sản; cơ sở sản xuất túi nhựa...
Cách ghi: Theo dõi từng loại thuế khác theo từng kỳ phát sinh
Lưu ý: Đây là sổ bổ sung — vẫn phải có các sổ của Nhóm 1, 2, hoặc 3 tùy doanh thu
4. Bảng tổng hợp — HKD của tôi cần dùng sổ nào?
| Doanh thu/năm | Phương pháp TNCN | Sổ bắt buộc | Tổng số sổ |
|---|---|---|---|
| Dưới 500 triệu | Miễn thuế | S1a-HKD | 1 sổ |
| 500tr – 3 tỷ | PP1: % doanh thu | S2a-HKD | 1 sổ |
| PP2: Thu nhập thực tế | S2b + S2c + S2d + S2e | 4 sổ | |
| Trên 3 tỷ | PP2 bắt buộc | S2b + S2c + S2d + S2e | 4 sổ |
| Có thuế tài nguyên / BVMT... | Bất kỳ | Sổ nhóm phù hợp + S3a-HKD | +1 sổ |
5. Ai được làm kế toán cho hộ kinh doanh?
Thông tư 152/2025 quy định rõ 3 lựa chọn tổ chức kế toán — linh hoạt hơn nhiều so với trước:
Chủ hộ tự làm
Người đại diện hộ kinh doanh tự ghi chép sổ sách. Không cần chứng chỉ kế toán.
Người thân trong gia đình
Cha/mẹ đẻ, cha/mẹ nuôi, vợ/chồng, con đẻ/nuôi, anh/chị/em ruột. Không giới hạn trình độ.
Thuê dịch vụ kế toán
Đơn vị cung cấp dịch vụ kế toán chuyên nghiệp. Phù hợp HKD Nhóm 3 có sổ sách phức tạp.
6. Quy định lưu trữ tài liệu kế toán (Điều 3 TT 152/2025)
| Loại tài liệu | Thời hạn lưu trữ tối thiểu | Hình thức lưu trữ |
|---|---|---|
| Sổ kế toán (S1a, S2a, S2b...) | 5 năm | Bản giấy hoặc điện tử |
| Chứng từ kế toán (biên lai, phiếu thu...) | 5 năm | Bản giấy hoặc điện tử |
| Hóa đơn điện tử | Theo quy định pháp luật về thuế | Điện tử (hệ thống CQT lưu) |
| Hợp đồng kinh tế | 5 năm | Bản giấy hoặc điện tử |
7. Kết nối với hóa đơn điện tử — tính thuế tự động
Đây là tính năng quan trọng nhất của TT 152/2025 so với quy định cũ. Theo Điều 4 TT 152/2025:
Khi hộ kinh doanh sử dụng hóa đơn điện tử và được hệ thống thông tin quản lý thuế của cơ quan thuế hỗ trợ xác định số thuế GTGT, TNCN, hộ kinh doanh sử dụng các mẫu sổ kế toán để theo dõi, đối chiếu với số thuế phải nộp theo thông báo của cơ quan thuế.
8. Lỗi phổ biến cần tránh khi thực hiện TT 152/2025
❌ Dùng sai mẫu sổ
HKD Nhóm 3 chỉ dùng S1a thay vì S2b+S2c+S2d+S2e → thiếu sổ chi phí → không xác định được thu nhập chịu thuế TNCN.
❌ Không tách DT theo ngành
Kinh doanh đa ngành (nail + bán mỹ phẩm) nhưng ghi chung vào 1 sổ → cơ quan thuế áp tỷ lệ GTGT cao nhất (5%) cho toàn bộ DT.
❌ Số liệu sổ không khớp HĐĐT
Doanh thu ghi sổ khác với tổng HĐĐT đã phát hành → bị nghi ngờ gian lận thuế → nguy cơ truy thu + phạt.
❌ Ghi chi phí không có chứng từ
Ghi chi phí vào S2c nhưng không có hóa đơn/chứng từ → không được trừ khi tính thuế TNCN PP2 → kê khai sai.
❌ Lẫn chi phí cá nhân/kinh doanh
Ghi tiền điện nhà ở vào chi phí kinh doanh S2c → không được trừ → kê khai sai → phạt hành chính.
❌ Không lưu chứng từ đủ 5 năm
Mất hóa đơn mua hàng, biên lai nhập hàng → không chứng minh được chi phí khi cơ quan thuế kiểm tra → bất lợi.
9. SofiPOS — Tự động ghi sổ kế toán theo TT 152/2025
Thay vì ghi tay mỗi ngày, SofiPOS tự động cập nhật sổ kế toán từ dữ liệu bán hàng thực tế:
- ✅ Tự động ghi sổ S1a-HKD — theo dõi DT theo thời gian thực
- ✅ Tự động phân tách DT theo ngành nghề vào S2a hoặc S2b
- ✅ Ghi nhận chi phí theo danh mục → hỗ trợ S2c tính thu nhập chịu thuế
- ✅ Quản lý nhập xuất tồn kho → S2d tự động từ dữ liệu kho hàng
- ✅ Theo dõi dòng tiền thu chi → S2e từ lịch sử thanh toán
- ✅ HĐĐT tích hợp từ máy tính tiền → số liệu HĐĐT khớp sổ kế toán, không phát sinh sai lệch
- ✅ Xuất báo cáo sổ kế toán theo định kỳ — sẵn sàng cung cấp cho cơ quan thuế khi cần