Điều 10 TT 91/2026/TT-BTC - 3 cách xử lý HĐĐT sai sót - Hướng dẫn dành cho hộ kinh doanh từ 01/7/2026
1. TT 91/2026/TT-BTC Là Gì? Điều 10 Quy Định Về Xử Lý HĐĐT Sai Như Thế Nào?
Thông tư 91/2026/TT-BTC do Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế 108/2025/QH15 và Nghị định 254/2026/NĐ-CP về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử. Hiệu lực từ 01/7/2026, thay thế Thông tư 32/2025/TT-BTC đối với quy định về HĐĐT.
📌
Điều 10 TT 91/2026 — "Xử lý hóa đơn điện tử đã lập" là điều khoản trọng tâm nhất, quy định cụ thể:
• Khoản 1: 3 trường hợp xử lý HĐĐT sai (điểm a, b, c)
• Khoản 3: Cơ quan thuế phát hiện sai — nghĩa vụ của người bán
• Khoản 5: Xử lý trong các trường hợp đặc biệt (chiết khấu, trả hàng...)
• Khoản 6: Nguyên tắc áp dụng khi sai nhiều lần
• Khoản 7: HĐĐT từng lần phát sinh sai — quy trình riêng
• Khoản 1: 3 trường hợp xử lý HĐĐT sai (điểm a, b, c)
• Khoản 3: Cơ quan thuế phát hiện sai — nghĩa vụ của người bán
• Khoản 5: Xử lý trong các trường hợp đặc biệt (chiết khấu, trả hàng...)
• Khoản 6: Nguyên tắc áp dụng khi sai nhiều lần
• Khoản 7: HĐĐT từng lần phát sinh sai — quy trình riêng
2. Trường Hợp 1: Sai Tên, Địa Chỉ — Thông Báo 04/SS-HĐĐT, Không Phải Lập Lại
Điểm a khoản 1 Điều 10 TT 91/2026
Không lập lại HĐ
Trường hợp sai về các nội dung trên hóa đơn như tên, địa chỉ, số tiền bằng chữ hoặc các nội dung khác nhưng không sai về: mã số thuế, số tiền ghi trên hóa đơn, thuế suất, tiền thuế hoặc hàng hóa ghi trên hóa đơn thì người bán thông báo cho người mua về việc hóa đơn đã lập sai và không phải lập lại hóa đơn. Người bán thực hiện thông báo với cơ quan thuế về hóa đơn điện tử đã lập sai theo Mẫu số 04/SS-HĐĐT.
Các loại nội dung thuộc trường hợp này:
- Sai tên người mua (viết tắt sai, thiếu từ...)
- Sai địa chỉ người mua (viết tắt P., Q., Tp. khác...)
- Sai số tiền bằng chữ (nhưng số tiền bằng số đúng)
- Sai tên người bán, địa chỉ người bán
- Các nội dung phụ khác không ảnh hưởng đến giá trị thuế
Cách xử lý: Thông báo cho người mua biết → Gửi mẫu 04/SS-HĐĐT lên cổng cơ quan thuế → Hệ thống tự động gửi thông báo tiếp nhận 01/TB-SSĐT (khoản 4 Điều 10). Không cần lập lại hóa đơn — tiết kiệm thời gian và tránh phát sinh số hóa đơn mới.
3. Trường Hợp 2: Sai MST, Số Tiền, Thuế Suất — Chọn Điều Chỉnh Hoặc Thay Thế
⚖️
Điểm b khoản 1 Điều 10 — Người bán được CHỌN một trong hai hình thức: Điều chỉnh (b.1) hoặc Thay thế (b.2). Quan trọng: chọn hình thức nào thì phải dùng nhất quán nếu hóa đơn đó còn tiếp tục sai (khoản 6 Điều 10).
Điều chỉnh (b.1) — Lập hóa đơn điều chỉnh
Tùy chọn
Người bán lập hóa đơn điện tử điều chỉnh cho hóa đơn đã lập sai.
Hóa đơn điện tử điều chỉnh phải có dòng chữ: "Điều chỉnh cho hóa đơn Mẫu số... ký hiệu... số... ngày... tháng... năm"
Về nội dung điều chỉnh giá trị (khoản 6 điểm c):
- Điều chỉnh tăng: ghi số dương (+)
- Điều chỉnh giảm: ghi số âm (-)
Người bán ký số và gửi cơ quan thuế cấp mã (HĐĐT có mã) hoặc gửi thẳng cho người mua (HĐĐT không có mã).
Kê khai thuế: người bán kê khai kỳ phát sinh HĐ điều chỉnh; người mua kê khai kỳ nhận được HĐ điều chỉnh (điểm d khoản 6 Điều 10).
Thay thế (b.2) — Lập hóa đơn điện tử mới thay thế
Tùy chọn
Người bán lập hóa đơn điện tử mới thay thế toàn bộ hóa đơn đã lập sai.
Hóa đơn điện tử thay thế phải có dòng chữ: "Thay thế cho hóa đơn Mẫu số... ký hiệu... số... ngày... tháng... năm"
Ưu điểm: hóa đơn mới thể hiện đầy đủ, chính xác toàn bộ nội dung sau khi sửa — người mua dễ đối chiếu hơn so với điều chỉnh.
Nhược điểm: phát sinh số hóa đơn mới, cần cập nhật sổ sách cho cả hai hóa đơn (hóa đơn gốc bị thay thế và hóa đơn mới).
💡
Điểm mới TT 91/2026 — Một hóa đơn điều chỉnh/thay thế cho nhiều hóa đơn cùng lỗi: Theo khoản 1 điểm b Điều 10, nếu trong cùng một tháng người bán đã lập sai cùng thông tin (cùng sai thuế suất, hoặc cùng sai tên hàng...) trên nhiều hóa đơn của cùng một người mua thì được phép lập một hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế duy nhất cho tất cả các hóa đơn đó, kèm theo bảng kê mẫu 01/BK-ĐCTT.
4. Trường Hợp 3: HĐĐT Từ Máy Tính Tiền Sai — Chỉ Được Dùng Thay Thế
Điểm c khoản 1 Điều 10 — HĐĐT MTT sai: chỉ THAY THẾ
Bắt buộc thay thế
Trường hợp hóa đơn điện tử đã lập sai là hóa đơn điện tử từ máy tính tiền hoặc hóa đơn điện tử bán hàng hóa là tài sản thuộc diện phải đăng ký quyền sở hữu, sử dụng tài sản thì người bán lập hóa đơn thay thế cho hóa đơn đã lập sai.
Quan trọng với HKD bán lẻ dùng phần mềm MTT: HĐĐT máy tính tiền (MTT) không có tùy chọn "điều chỉnh" — chỉ được lập hóa đơn thay thế khi phát hiện sai. Đây là quy định đặc thù vì MTT thường không lưu thông tin người mua đầy đủ và hóa đơn điều chỉnh sẽ gây khó khăn trong đối chiếu.
SofiPOS hỗ trợ: Trong phần mềm SofiPOS, khi phát hiện HĐĐT MTT sai, chọn "Thay thế hóa đơn" để hệ thống tự điền dòng chữ chuẩn "Thay thế cho hóa đơn Mẫu số... ký hiệu... số... ngày..." và gửi cơ quan thuế cấp mã mới.
🧾 SofiPOS Tự Động Hóa Quy Trình Xử Lý HĐĐT Sai — Đúng TT 91/2026
Chọn đúng mẫu xử lý, điền tự động dòng chữ theo quy định, gửi cơ quan thuế tức thì. Không lo sai quy trình.
5. Văn Bản Thỏa Thuận và Bảng Kê 01/BK-ĐCTT
📝
Khi nào cần lập văn bản thỏa thuận? (Khoản 1 điểm b Điều 10)
Cần lập: Trước khi điều chỉnh hoặc thay thế HĐĐT đã sai, nếu người mua là tổ chức kinh tế, tổ chức khác, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh → người bán và người mua phải lập văn bản thỏa thuận ghi rõ nội dung sai.
Không cần lập trong các trường hợp: (1) Chuyển dữ liệu theo Bảng tổng hợp dữ liệu HĐĐT (a.1 khoản 3 Điều 16 NĐ 254); (2) Chuyển CSDL chi tiết giao dịch (a.2 khoản 3 Điều 16 NĐ 254); (3) Hoạt động mua bán hàng hóa trên nền tảng thương mại điện tử.
Người mua là cá nhân: người bán thông báo cho người mua hoặc thông báo trên website của người bán (nếu có). Không cần văn bản ký tên hai bên.
Cần lập: Trước khi điều chỉnh hoặc thay thế HĐĐT đã sai, nếu người mua là tổ chức kinh tế, tổ chức khác, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh → người bán và người mua phải lập văn bản thỏa thuận ghi rõ nội dung sai.
Không cần lập trong các trường hợp: (1) Chuyển dữ liệu theo Bảng tổng hợp dữ liệu HĐĐT (a.1 khoản 3 Điều 16 NĐ 254); (2) Chuyển CSDL chi tiết giao dịch (a.2 khoản 3 Điều 16 NĐ 254); (3) Hoạt động mua bán hàng hóa trên nền tảng thương mại điện tử.
Người mua là cá nhân: người bán thông báo cho người mua hoặc thông báo trên website của người bán (nếu có). Không cần văn bản ký tên hai bên.
| Người mua là | Yêu cầu trước khi sửa | Lưu trữ |
|---|---|---|
| Tổ chức kinh tế / HKD / CNKD | Bắt buộc lập văn bản thỏa thuận hai bên | Lưu tại người bán, xuất trình khi cơ quan thuế yêu cầu |
| Cá nhân tiêu dùng | Thông báo cho người mua hoặc thông báo trên website | Lưu bằng chứng thông báo |
| TMĐT — mọi đối tượng | Không cần văn bản thỏa thuận | Lưu dữ liệu giao dịch hệ thống |
| Bảng tổng hợp dữ liệu HĐĐT | Không cần văn bản thỏa thuận | Lưu bảng tổng hợp đã gửi thuế |
6. Nguyên Tắc Khi Hóa Đơn Sai Nhiều Lần
🔄
Khoản 6 điểm a Điều 10 TT 91/2026 — Nguyên tắc nhất quán:
Nếu hóa đơn đã lập sai, xử lý lần đầu bằng hình thức điều chỉnh → tất cả các lần xử lý tiếp theo của hóa đơn đó cũng phải dùng điều chỉnh.
Tương tự: xử lý lần đầu bằng thay thế → lần tiếp theo cũng phải dùng thay thế.
Không được trộn lẫn: không thể lần 1 dùng điều chỉnh rồi lần 2 dùng thay thế cho cùng một hóa đơn gốc.
Nếu hóa đơn đã lập sai, xử lý lần đầu bằng hình thức điều chỉnh → tất cả các lần xử lý tiếp theo của hóa đơn đó cũng phải dùng điều chỉnh.
Tương tự: xử lý lần đầu bằng thay thế → lần tiếp theo cũng phải dùng thay thế.
Không được trộn lẫn: không thể lần 1 dùng điều chỉnh rồi lần 2 dùng thay thế cho cùng một hóa đơn gốc.
7. Cơ Quan Thuế Phát Hiện Sai — HKD Phải Làm Gì?
📬
Khoản 3 Điều 10 TT 91/2026: Trường hợp cơ quan thuế phát hiện HĐĐT có mã hoặc không có mã đã lập sai thì cơ quan thuế thông báo cho người bán theo Mẫu số 01/TB-RSDT để người bán kiểm tra nội dung sai.
Người bán có trách nhiệm:
• Rà soát theo thông báo của cơ quan thuế
• Thực hiện điều chỉnh hoặc thay thế hóa đơn theo quy định tại khoản 1 Điều 10
• Không phản hồi: bị xử phạt theo NĐ 310/2025 và có thể bị công khai tên trên website cơ quan thuế (Điều 4 NĐ 252/2026)
Người bán có trách nhiệm:
• Rà soát theo thông báo của cơ quan thuế
• Thực hiện điều chỉnh hoặc thay thế hóa đơn theo quy định tại khoản 1 Điều 10
• Không phản hồi: bị xử phạt theo NĐ 310/2025 và có thể bị công khai tên trên website cơ quan thuế (Điều 4 NĐ 252/2026)
8. Bảng Tra Cứu Mẫu Biểu TT 91/2026 Liên Quan HĐĐT Sai Sót
04/SS-HĐĐT
Thông báo hóa đơn điện tử đã lập sai
Dùng khi sai tên/địa chỉ (điểm a). Gửi lên cổng thuế. Hệ thống tự xác nhận bằng mẫu 01/TB-SSĐT.
01/BK-ĐCTT
Bảng kê các hóa đơn điện tử đã lập sai
Đính kèm khi lập 1 HĐ điều chỉnh/thay thế cho nhiều HĐ sai của cùng người mua, cùng tháng.
01/TB-RSDT
Thông báo của cơ quan thuế về HĐĐT sai
Cơ quan thuế gửi cho người bán khi phát hiện HĐ sai. Người bán nhận thông báo này phải rà soát và sửa.
06/ĐN-PSĐT
Đề nghị cấp HĐĐT có mã từng lần phát sinh
Dùng khi HĐĐT từng lần phát sinh cần lập hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế (khoản 7 Điều 10).
01/TB-SSĐT
Thông báo tiếp nhận thông báo sai sót
Hệ thống thuế tự động gửi lại sau khi người bán nộp 04/SS-HĐĐT. Xác nhận cơ quan thuế đã nhận.
04/SS-CTĐT
Thông báo chứng từ điện tử đã lập sai
Dùng cho chứng từ điện tử (biên lai, phiếu xuất kho...) sai tương tự điểm a khoản 1 (Điều 15 TT 91).
📚 Căn cứ pháp lý: Điều 10 Thông tư 91/2026/TT-BTC ngày 30/6/2026 của Bộ Tài chính (hiệu lực 01/7/2026); Điều 12 Nghị định 254/2026/NĐ-CP (điều chỉnh a.2, a.3, a.4 khoản 2); Điều 16 Nghị định 254/2026/NĐ-CP (a.1, a.2 khoản 3 - hình thức chuyển dữ liệu). Xem thêm: NĐ 254/2026 - HKD Cần Biết Gì Về HĐĐT? và Hướng Dẫn Xuất HĐĐT 2026 Chuẩn NĐ 254.
⚠️ Lưu ý: Bài viết tổng hợp từ Điều 10 TT 91/2026/TT-BTC - không phải tư vấn pháp lý. Một số trường hợp đặc thù (hàng không, bảo hiểm, ngân hàng, BĐS, xây dựng) có quy định riêng tại khoản 5 Điều 10 không đề cập trong bài này. Vui lòng tham khảo cơ quan thuế hoặc đại lý thuế khi cần áp dụng cụ thể.
9. Câu Hỏi Thường Gặp
❓ Hóa đơn điện tử sai tên người mua hoặc địa chỉ thì xử lý thế nào theo TT 91/2026?
Theo điểm a khoản 1 Điều 10 TT 91/2026: nếu sai tên, địa chỉ, số tiền bằng chữ hoặc nội dung khác nhưng không sai MST, số tiền, thuế suất, tiền thuế, hàng hóa thì chỉ cần thông báo cho người mua và gửi mẫu 04/SS-HĐĐT lên cổng cơ quan thuế. Không phải lập lại hóa đơn. Hệ thống tự động xác nhận bằng mẫu 01/TB-SSĐT.
❓ Hóa đơn điện tử sai MST hoặc sai số tiền thì phải làm gì?
Theo điểm b khoản 1 Điều 10 TT 91/2026, người bán có thể chọn một trong hai cách: (1) Lập hóa đơn điều chỉnh — ghi rõ "Điều chỉnh cho hóa đơn Mẫu số... ký hiệu... số... ngày..."; hoặc (2) Lập hóa đơn thay thế — ghi rõ "Thay thế cho hóa đơn Mẫu số... ký hiệu... số... ngày...". Nếu người mua là tổ chức/HKD phải có văn bản thỏa thuận trước khi lập. Chú ý: chọn hình thức nào thì dùng nhất quán nếu hóa đơn đó tiếp tục sai.
❓ HĐĐT từ máy tính tiền (MTT) lập sai thì xử lý thế nào?
Theo điểm c khoản 1 Điều 10 TT 91/2026, HĐĐT từ máy tính tiền (MTT) sai thì người bán chỉ được lập hóa đơn thay thế, không được dùng điều chỉnh. Đây là quy định riêng đặc thù cho HĐĐT MTT — áp dụng cho HKD bán lẻ dùng phần mềm tích hợp MTT như SofiPOS.
❓ Hóa đơn điện tử lập sai nhiều lần thì xử lý theo hình thức nào?
Theo điểm a khoản 6 Điều 10 TT 91/2026: lần xử lý đầu tiên dùng hình thức nào (điều chỉnh hay thay thế) thì tất cả lần xử lý tiếp theo của cùng hóa đơn gốc đó phải dùng đúng hình thức ban đầu. Không thể lần 1 điều chỉnh rồi lần 2 thay thế. Đây là nguyên tắc nhất quán quan trọng để tránh nhầm lẫn khi đối chiếu.